Daktyle – właściwości zdrowotne i odżywcze

Flickr / @ Suchitra Photography / CC BY 2.0

Daktyle od tysięcy lat słyną jako smaczne i zdrowe owoce, nazywane „chlebem życia”, a rodząca je palma Phoenix dactylifera „drzewem życia”.

Daktyle to owoce palm daktylowych rosnących w Afryce, Australii, Meksyku, Kalifornii. To jedne z najwcześniej uprawianych przez człowieka owoców. Od wieków były wykorzystywane do produkcji wina, zawierają bowiem dużo cukrów prostych, które szybko fermentują, dzięki czemu już po 2 tygodniach wino nadaje się do spożycia. Do dziś w krajach arabskich wyrabia się z nich miód daktylowy, używany do słodzenia potraw.

Daktyle  są wysoko cenione za ich wartości odżywcze. Są produktem, który ze względu na liczne właściwości odżywcze powinien się znaleźć w codziennej diecie. Są bogatym źródłem niezbędnych witamin w tym B, A, K i C. Są dobrym źródłem magnezu, potasu, cynku i innych ważnych minerałów. Są doskonałym produktem dla sportowców. Łagodzą ból, pomagają obniżyć gorączkę, zwalczać stany zapalne i niwelować reakcje alergiczne. Zmniejszają ryzyko zachorowania na raka okrężnicy, zapobiegają miażdżycy. Są uważane za skuteczny afrodyzjak.

Poza aspektami zdrowotnymi, są również słodkie i sycące, co czyni je doskonałą przekąską w ciągu dnia, kiedy dopada nas zmęczenie, albo przychodzi ochota na coś słodkiego.

Jak wybrać daktyle?

Najlepiej spożywać daktyle świeże. Należy pamiętać o ich dokładnym umyciu, gdyż gruba, porowata skórka zatrzymuje zanieczyszczenia. Najczęściej w sklepach spotykamy daktyle w postaci suszonej, drylowanej. Suszenie nie zmienia w znaczący sposób ich właściwości odżywczych. Skórka takiego daktyla powinna być błyszcząca, równomiernie zabarwiona, pozbawiona cukrowej powłoki oraz uszkodzeń. Tylko taki owoc jest wartościowy. Często suszone daktyle, to najtańsze gatunki nasączone syropem. Sprawdzajmy czy daktyle były suszone na słońcu i czy nie zawierają konserwantów.

Uwaga! Uważaj na konserwanty w suszonych daktylach. Daktyle mogą mieć w swoim składzie benzoesan sodu (E 211) lub kwas benzoesowy (E 210), sorbinian potasu (E 202) i sorbinian sodu (E 201). Są to konserwanty, które dodaje się, żeby zabezpieczyć owoce przed rozwojem pleśni podczas transportu i przechowywania. Ponadto w przypadku suszonych daktyli stosuje się gazowanie dwutlenkiem siarki (E 220). Dzięki temu daktyle mają piękną, apetyczną, barwę. Konserwowane daktyle wydzielają charakterystyczną kwaskową woń, która jest wynikiem zastosowania siarczanów. W związku z tym lepiej kupować daktyle ekologiczne, które nie zawierają ww. konserwantów.

Właściwości zdrowotne daktyli

Daktyle mają właściwości lecznicze i są idealnym dodatkiem do zdrowej diety. Zawierają wiele przydatnych dla naszego organizmu składników:

  1. Cukry proste – dojrzałe daktyle mają bardzo dużą zawartość cukrów prostych, nawet do 80%, które organizm przyswaja w szybkim tempie. Pomimo dużej zawartości cukrów ich regularne spożycie (nawet do 100 g dziennie) nie podnosi poziomu cukru we krwi.
  2. Glikogen – daktyle są doskonałym produktem dla sportowców i osób prowadzących aktywny tryb życia – ich spożycie powoduje uzupełnienie niedoboru glikogenu w organizmie.
  3. Potas – suszone daktyle zawierają 3 razy więcej potasu niż banany, który reguluje ciśnienie krwi. Potas jest niezbędnym minerałem, jaki organizm potrzebuje aby utrzymać poprawne skurcze mięśni, w tym skurcze mięśnia sercowego, do utrzymania zdrowego układu nerwowego i zrównoważonego metabolizmu. Jedna porcja daktyli zawiera 240 mg potasu lub 7% zalecanej dziennej dawki. Daktyle zalecane są sportowcom do spożycia przed, w trakcie i po intensywnym wysiłku fizycznym.
  4. Witamina A, luteina, lecytyna – są to ważne składniki dla siatkówki oraz plamki żółtej, które regenerują nasze oczy. Mówi się, że jeden daktyl dziennie utrzyma w sprawności wzrok nawet do końca życia.
  5. Fosfor – to niezbędny składnik mineralny potrzebny do prawidłowego funkcjonowania każdej komórki organizmu.
  6. Żelazo – składnik który wspomaga przepływ tlenu we krwi.
  7. Witamina C– jako przeciwutleniacz zwalcza wolne rodniki.
  8. Witaminy B1, B2 – daktyle są źródłem witamin z grupy B, które wspomagają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.
  9. Tauryna – suszone daktyle zawierają taurynę czyli dobry środek nasenny, który ma działanie antydepresyjne. Powinny po nie sięgać osoby żyjące w stresie, wyczerpane psychicznie i cierpiące na bezsenność.
  10. Bor – bor zawarty w daktylach pomaga łagodzić objawy menopauzy, a także może zapobiegać osteoporozie.
  11. Magnez – pomaga zmniejszyć skutki stresu i usprawnia pracę serca.
  12. Wapń – łagodzi dolegliwości związane z menopauzą i osteoporozą.
  13. Siarka – daktyle posiadają niewielkie ilości siarki organicznej, która pomaga niwelować reakcje alergiczne.
  14. Błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny – daktyle zawierają sporo błonnika, który jest kluczowy dla wsparcia układu pokarmowego, przyspiesza perystaltykę jelit, jednocześnie oczyszczając je, co jest pożądane przy zaparciach. Dzięki temu zmniejszają ryzyko zachorowania na raka okrężnicy. Przy problemach z wypróżnianiem najlepiej sięgnąć po suszone daktyle, które zawierają więcej (choć nieznacznie, bo 8,7 g/100 g) błonnika pokarmowego niż świeże owoce. Regularne spożywanie daktyli pomaga zapobiegać miażdżycy, hamując powstawanie zakrzepów w naczyniach krwionośnych, obniża poziom trójglicerydów i minimalizuje utlenienie się cholesterolu, które zapoczątkowuje proces osadzania się blaszki miażdżycowej.
  15. Antyoksydanty – daktyle zawierają mnóstwo antyoksydantów, które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, a poprzez zmniejszenie stężenia triglicerydów we krwi niwelują stres oksydacyjny. Warto je spożywać, gdy dopadnie nas przeziębienie, oraz podczas rozmaitych stanów zapalnych, gdyż zawierają naturalne salicylany działające jak aspiryna: łagodzą ból, pomagają obniżyć gorączkę i zwalczać stany zapalne. Przeciwutleniacze zapobiegają przedwczesnemu starzeniu się.
  16. Roślinne DHEA – daktyle są  powszechnie wykorzystywane w przemyśle kosmetycznym.  Otrzymywany z owoców daktyli składnik identyczny z naturalnym hormonem wytwarzanym przez organizm ludzki, ma właściwości regenerujące, łagodzące, ujędrniające, przeciwutleniające, a także silnie wygładzające zmarszczki. Daktylowe DHEA dodawane jest do kremów do ciała, płynów do kąpieli i przeróżnych balsamów. Zawiera duże ilości związków biologicznie czynnych, które mają wpływ na poprawę urody.
  17. Afrodyzjak – w krajach arabskich daktyle uważane są za afrodyzjak, który ma korzystny wpływ na sprawność seksualną. Zaleca się moczyć garść daktyli w kozim mleku, następnego dnia dodać miód, kardamon i taką mieszaninę spożywać jako afrodyzjak.

Uwaga! Daktyle – przeciwwskazania – kto nie powinien jeść daktyli?

Daktyle są bardzo słodkie, jednak mimo to nie przyczyniają się do wzrostu poziomu cukru we krwi, nie ma ryzyka, że mogą doprowadzić do rozwoju cukrzycy. Daktyle ze względu na zawartość błonnika, obniżają poziom glukozy we krwi. Jednak osoby chore na cukrzycę powinny wyeliminować daktyle z diety, zwłaszcza te suszone, których indeks glikemiczny jest wysoki (IG=103).

Daktyli nie powinny jeść osoby zmagające się z nieżytem żołądka, oraz z kolką żołądkową. Daktyli nie poleca się także osobom cierpiącym na wzdęcia, gdyż mogą je potęgować. Ponadto daktyle, podobnie jak figi i rodzynki, zawierają białka mające w składzie tyraminę, która wywołuje bóle głowy. W związku z tym nie powinny po nie sięgać osoby cierpiące na migrenę, gdyż mogą zaostrzać jej objawy.

Ciekawostki na temat daktyli

  • na jednej palmie daktylowej może być nawet 150 liści
  • daktylowce są również roślinami ozdobnymi
  • wyróżnia się dwa typy daktyli – miękkie, z których po wyciśnięciu uzyskuje się sok zwany „miodem palmowym”, z którego wytwarza się bardzo odżywczy „chleb daktylowy” oraz daktyle twarde o dużej zawartości skrobi – zjadane są one na surowo lub mielone na mąkę, z której po dodaniu mąki jęczmiennej wypieka się tzw. „chleb pustyni”
  • najpopularniejsza odmiana daktyli to Deglet Noor
  • daktyl w języku angielskim to date, w języku francuskim – datte, w języku hiszpańskim – dátil, w języku niemieckim – dattel
  • najwięksi na świecie producenci daktyli to: Egipt, Iran, Arabia Saudyjska, Algieria, Irak i Pakistan
  • kłody palm daktylowych wykorzystywane są jako opał
  • mielone pestki daktyli stanowią bazę do produkcji pasz dla zwierząt
  • palma daktylowa znana była już około 3000 lat p. n. e.
  • w krajach arabskich daktylowca nazywa się „drzewem życia”

 

Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.